Samira El Idrissi: ‘bron van mijn vechtlust is frustratie over ongelijke kansen!’

Ik heb een gesprek met Samira El Idrissi in haar net geopende schoonheidssalon aan het Knobeldorffplein 32. Ze is Drievoudig Wereldkampioen Taekwondo, een opmerkelijke jonge vrouw. Over haar sport praten we vandaag niet, maar wel over haar opmerkelijke leven en haar belangrijkste drijfveren. Over sport, bewegen, (mentale) gezondheid en de kunst van gezelligheid en verbinding, erbij kunnen horen. Allemaal zaken die heel belangrijk zijn in het kader van gezondheid. Ik heb mij dus goed voorbereid voor dit gesprek en haar vlogs, interviews voor Het Parool, Leeuwarder Courant, RTL4 en het programma ‘Gelijke Kansen’ voor het Ministerie van Onderwijs Cultuur en Wetenschap goed bestudeerd.

Samira El Idrisi - La Forsa

De in De Wiken in Drachten opgegroeide en woonachtige Samira helpt jongeren via haar onderneming La Forsa om hun weg te vinden in de maatschappij en hen te motiveren hun dromen na te jagen. Ze biedt ondersteuning via meidengroepen, lessen op scholen en door het geven van individuele begeleiding. Dit doet zij in Amsterdam West, Rotterdam en in Drachten. Daarnaast is zij actief op sociale media en werkt in de coronaperiode ook online.

Samira is een indrukwekkende verschijning, beeldschoon en welbespraakt. Ik spreek haar in haar nieuwe salon voor schoonheidsbehandeling, tevens nagelstudio. De ruimte doet ook dienst voor de activiteiten van La Forsa. Nieuwe meiden die via GGD of ouders of via onderlinge tips komen kennismaken lopen in en uit en worden ontvangen door andere wat oudere meiden die werken als Coach voor de meidengroepen. Zij hebben vaak al meerdere jaren bij La Forsa meegedraaid. Als ik binnenkom hoor ik dat één van de meiden pittig wordt toegesproken door Samira: “Na de proefperiode maak je een keuze: of je komt erbij en zorgt dat je er altijd bent en als het je niet leuk lijkt, is dat ook goed. Vertel dat eerlijk. Wij zijn eerlijk tegen jou en willen graag dat je ook eerlijk bent naar ons”

"Als je ouders een migratie achtergrond hebben, dan heb je minder kans, sociale omstandigheden en alles heeft daar gewoon invloed op."

In wijken waar veel mensen met een lager inkomen wonen en sociaal een afstand hebben tot andere groepen in de samenleving, zie je dat ook de gezondheid veel slechter is dan bij andere groepen in de samenleving. We zien ook dat deze mensen heel moeilijk uit die ‘negatieve spiraal’ komen. Bijvoorbeeld vanuit een uitkeringssituatie geen kansen zien of krijgen om daaruit te komen. Jij hebt ook die achtergrond en bent nu heel succesvol. Hoe is dat bij jou gegaan?

‘Heel interessant dat je dit nu noemt. Ik heb ook mijn onderzoek (voor het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) over kansengelijkheid gedaan. Inderdaad kwamen er toch wel schokkende dingen uit. Als je ouders een migratie achtergrond hebben, dan heb je minder kans, sociale omstandigheden en alles heeft daar gewoon invloed op. En dat merk ik nou ook bij mijn broertje. Wel mijn broertje, die is 13 en die had advies om naar de havo te gaan, maar toen kwam mijn tante te overlijden en dat was een hele heftige gebeurtenis bij ons. En dat heeft ook invloed op zijn scores. En toen moest hij naar VMBO-kader, terwijl hij alleen maar hoge cijfers haalt, maar hij krijgt de kans niet van die docenten. En dat komt omdat mijn ouders geen hoge opleiding gehad hebben. En daar komt ook nog eens bij dat m’n vader Marokkaans is. Docenten hebben zoiets van zo’n Marokkaans jochie, die gaan we niet naar de havo sturen. Hij krijgt gewoon de die kans niet.

Ik heb zelf ook zo’n lange weg moeten afleggen. Ik ga in september Rechtsgeleerdheid studeren aan de Rijksuniversiteit Groningen Universiteit. Ik heb zo mijn best moeten doen om daar te komen. Wat met mijn broertje nu gebeurt is toen met mij ook gebeurd en dat heb ik zelfs voor het Ministerie onderzocht. Ik zie het gewoon weer gebeuren, dan raak je gefrustreerd en als je dan terugdenkt. Hoe is dat bij mij gegaan? Hoe werkt dat bij mij? Mijn kracht kwam echt voort uit die frustratie, want ik wist dat ik veel beter kon. Ik haalde echt hoge cijfers. Ik weet nog dat mijn klasgenoten – allemaal Nederlandse kinderen – tegen mij zeiden: ‘wat doe je hier eigenlijk op school, want het is heel irritant dat je alleen maar tienen haalt?’. Die vonden dat gewoon vervelend en ik was gewoon onder mijn niveau geplaatst. Op dat moment dacht ik van, ik ga gewoon laten zien dat ik het wel kan! Ik heb altijd heel erg mijn best gedaan en ik ben toen ook op de havo alles in één keer gehaald. Daarna Hbo alles in één keer klaar!’

Dat is ook het misschien iets in je karakter, waarschijnlijk dat waardoor je dan toch doorzet?

‘Ik denk ook wel dat het misschien wel met mijn sport heeft te maken gehad. Natuurlijk, want mijn studie en school, gingen altijd samen en ik heb ook nooit een topsportstatus of zo aangevraagd, want ik wilde al die extra’s niet. Ik dacht ik laat zien dat ik alles gewoon kan en ik ben ook wel echt een doorzetter. Maar dat kwam wel ergens vandaan bij het begin, dat ik gewoon anders behandeld werd, terwijl dat gewoon te maken had met mijn achtergrond, dat gewoon niet eerlijk is. Mijn Pake is zo fries als wat en toen dacht ik van nou, ik ben gewoon hartstikke Nederlands. Mijn Marokkaanse familie woont hier niet eens. Maar puur omdat we toch daarvandaan komen, word ik lager geplaatst dan wat ik eigenlijk kan. Niks is frustrerender.  Daar komt dan echt wel de vechtlust vandaan.’

"Ik denk ook wel dat het misschien wel met mijn sport heeft te maken gehad. Natuurlijk, want mijn studie en school, gingen altijd samen en ik heb ook nooit een topsportstatus of zo aangevraagd, want ik wilde al die extra’s niet. Ik dacht ik laat zien dat ik alles gewoon kan"

Ja, zo is dat bij jou dus gegaan. Ken jij nog vrienden of andere familie die ook zo’n weg bewandeld hebben?

‘We hadden toevallig reünie van groep acht en ik weet dat ik in groep acht zat en dat toen ook mijn docenten toen tegen mij zeiden toen ik op Taekwando ging: ‘dat is niets voor jou, misschien moet je iets anders zoeken’. Tijdens de reünie heb ik toch even tegen haar gezegd: ‘nou kijk ik ben wel drie keer wereldkampioen, heeft u toch verkeerd ingeschat’. Dat voelde wel goed om even te laten zien dat zij – de juffen en meesters – het gewoon helemaal niet altijd goed hebben.  Als ik kijk naar mijn klas toen, werden mijn vriendin en ik dus laaggeplaatst. Ik had een Afghaanse, beste vriendin, die had een nog hogere score. Die had echt één van de hoogste. Die zou gewoon per direct havo/vwo moeten doen als een meisje dat van het azc kwam. Nou die hebben ze toen naar vmbo-tl jou gestuurd. En als ik kijk naar anderen in die klas – een jongen die naar het gymnasium zou gaan – allemaal afgestroomd. Allemaal toch autochtone leerlingen. Allemaal afgestroomd. En als je kijkt wie van deze reünie-klas is nu uiteindelijk hoogopgeleid? Dat was mijn Afghaanse vriendin. Die studeert nu ook aan de Universiteit rechtsgeleerdheid en ik heb dan een HBO-diploma en nog één halfzus in het huis een jongetje die studeert nu ook aan de universiteit. Voor de rest waren er nog drie met een HBO-diploma en de rest heeft niet eens een diploma gehaald en dat waren voornamelijk de autochtone leerlingen die ze te hoog hadden geplaatst. Dan denk je ‘waar is ’t misgegaan?’.

Ondanks het vele onderzoek dat deze problemen benoemt gebeurt het nog steeds. Wat speelt nog meer een rol denk je?

‘Ja, ik zie met m’n broertje dingen die ook met mij gebeurden, mijn moeder doet echt haar best. Toen ik op de basisschool zat, zei mijn juf tegen mijn moeder: ‘we kunnen haar beter laten zitten, met haar zal nooit wat worden, want ze is te veel een dromer’. Maar mijn moeder liet weten dat ze toch wilde, dat ik over ging, ze hield toen wel erg vol. Nu bij mijn broertje zie je dat die docenten van de middelbare school mijn ouders van alles wijsmaken en zeggen van: ‘nou, het is toch beter dat…’. Maar mijn moeder had het laatst op de luidspreker. Die man zegt dan letterlijk dingen die, als je er verstand van hebt, helemaal niet kloppen, ik hield het niet meer, pakte de telefoon uit haar hand en drukte op de ‘muteknop’.. Ik zeg dus tegen mijn moeder: ‘je moet dit en dit en dit zeggen’. Dan krijg je als antwoord: ‘Ja mevrouw u heeft eigenlijk wel gelijk, ik zal het nog eens overleggen’. Mijn moeder zegt ‘de drie vakken wiskunde Nederlands en nog een belangrijk vak, daar heeft hij zo veel punten op, dus in de regels staat dat hij wel door mag stromen. Waarom mag dat dan niet? Toen was de reactie: ja wij adviseren dat liever niet. Want we willen voorkomen dat hij dan later ‘terug’ moet. Maar waarom zou hij terugstromen? Dat kind is zó gemotiveerd die wil daarheen. Maar als je kijkt naar die kinderen die daar wel zitten. Dat zijn veel van de kinderen, die ik in mijn groepen had bij La Forsa van het Drachtster Lyceum, die zijn allemaal afgestroomd! Waarom hebben zij die dan wel die kans gekregen? En waarom wil men zo’n jongetje, die zijn best zal doen niet die kans geven? Dat is gewoon niet eerlijk!’

"Toen was de reactie: ja wij adviseren dat liever niet. Want we willen voorkomen dat hij dan later ‘terug’ moet. Maar waarom zou hij terugstromen? Dat kind is zó gemotiveerd die wil daarheen."

Wat zouden we dan nog te doen hebben richting scholen?

‘Voor de Gelijke Kansen Alliantie ben ik betrokken bij landelijke initiatieven op dit gebied. De gemeente Smallingerland is nog niet bij die Alliantie aangesloten. Dus daar valt wel wat te halen en ik heb ook mensen uit de gemeente hieraan gekoppeld. Door de Coronaperiode zijn de gesprekken allemaal wat stilgevallen.’

Maar zo’n landelijk programma vanuit het ministerie is één, maar is er niet een cultuurverandering nodig bij de docenten zelf?

‘Inderdaad docenten, die kunnen de verandering beginnen. Maar als je dan een docent voor de klas neerzet die dan zegt van ‘ja, maar ik heb zelf ook moeten stapelen en kijk, ik ben ook van onderop begonnen en kijk waar ik nu ben’. Ja, daar hebben wij niks aan. Als jij in de tweedeklas zit, dan interesseert iemand dat niet want voor die is het moment waarop keuzes gemaakt kunnen worden belangrijk niet later. Ik geef zelf ook veel les op scholen en een keer zat er ook een docent bij. Ik zat toen bij een groep met praktijkonderwijs. Daar was een meisje en die zegt: ‘ik zou heel graag naar het vmbo willen volgend jaar en ik ga echt mijn best doen’. Waarop de docent zegt: ‘dat is niet realistisch. Misschien moet je gewoon even andere leerdoelen formuleren, want dat wordt het niet’ Ik vraag hoe zien je cijfers eruit? Zij zegt ‘allemaal ‘achten’. Ik zeg tegen de docent: ‘moet je dan niet eens even met haar een gesprek aangaan?’ Dan heb je dus zo’n docent’!’

"Inderdaad docenten, die kunnen de verandering beginnen. Maar als je dan een docent voor de klas neerzet die dan zegt van ‘ja, maar ik heb zelf ook moeten stapelen en kijk, ik ben ook van onderop begonnen en kijk waar ik nu ben’. Ja, daar hebben wij niks aan."

Ouders spelen ook een belangrijke rol. Welke kijk heb jij daarop en wat zijn jouw ervaringen hiermee?

‘Ik zie een groep ouders die wel betrokken zijn, maar met het kind gaat het een beetje mis. Om het maar zo te zeggen: ‘dat kind heeft gewoon schijt aan school’. Maar je ziet ook meiden die heel graag mee willen doen, waarbij de ouders het belang er niet van inzien. Zij hebben zoiets van ‘waarom zou je zoiets doen?’. Dat is dan ook weer heel irritant, die stimuleren hun kinderen eigenlijk niet, en dat is niet gezond. Dat is dus ook een groep meiden die ik niet kan bereiken. Die ouders zeggen dan bijvoorbeeld dat ze niet willen dat hun kinderen roken, maar dat doen ze wel stiekem. Dan is het is bij ons -La Forsa – nog veiliger, want hier kunnen ze dat niet stiekem doen ook al omdat wij ook de contacten hebben met de ouders. De meisjes geven ook aan, waarom ze er graag bij willen. Ze hebben vaak veel shit meegemaakt, zij zien de meidengroep als afleiding. Zo’n, moeder verbiedt dit dan. Dat is wel erg.’

Je vertelde me eens dat je ook met de ouderen in gesprek komt en hen betrekt. Het burgerplatform heeft ook wat verhalen over jongeren die het thuis niet meer veilig hebben en ‘op pad gaan’. Wat zijn jouw ervaringen met de ouders?

‘Ja, nou ja, klopt. Elke groep heeft, zeg maar een bijeenkomst waarbij we dan de ouders informeren. In zo’n bijeenkomst geven die meiden dan hun leerdoelen of hun angst aan. Maar tegelijkertijd is ons doel dan ook om die ouders te informeren en om het contact met die ouders te leggen. Ouders moeten actief aan het werk, zodat wij de ouders kunnen begrijpen. We zijn met hen het in gesprek aangaan, wat zij vonden dat er meer nodig is wat er veranderd zou moeten worden. Dat is wel interessant om dan te zien hoe zij denken.’

En hoe, hoe denken zij dan?

‘Dat zij dus ook bepaalde dingen missen voor hun kind, en dat er op school niet veel gedaan wordt aan pestgedrag en online intimidatie. Dat soort dingen. Er moet een veilige omgeving zijn, ja en zaken als: gezond leven. Veel bewegen, dat dat beter en meer zou moeten, waarbij zij toegaven dat ze als ouders zelf ook meer zouden moeten bewegen.’

We hebben vanuit het platform veel mensen gesproken die professioneel te maken hebben met mensen die een gezondere leefstijl willen ontwikkelen. En die zeggen allemaal van ja, het is zo moeilijk om een gezonde leefstijl vol te houden.

‘Nou het vol houden: ja, dat volhouden is inderdaad lastig. De ouders hadden wel een paar ideeën. Ze hadden bedacht dat ‘sporten voor mensen met een beperking’ goed zou zijn en ‘moeders in beweging’. Toen hebben we die activiteit opgezet en dan op vrijdagavond half acht. En nu hebben we dus een groep vrouwen -‘de ladies fit groep’ – die echt gigantische overgewicht hebben, maar die het leuk vinden en gezellig vinden. En er is één moeder, die is die echt behoorlijk en wil niet in het openbaar sporten maar doet wel online mee. Ik maak wel allerlei video’s en dan doet ze zo toch mee.

Dus we sporten niet meer alleen met jongeren, we richten ons ook op vrouwen – maar wat vervelend is – die hebben er gewoon het geld en niet voor. Voor jongeren is er een sportfonds, maar voor deze doelgroep met een zeer laag inkomen is er niets.

"Voor jongeren is er een sportfonds, maar voor deze doelgroep met een zeer laag inkomen is er niets."

Ik geef nu al een maand les aan die vrouwen en die betalen dan niet. Maar ja, dat vind ik minder erg, want ik heb nou ook geen huurkosten (want alles in de open lucht), maar voor mij is het gewoon wel belangrijk dat ze komen. Later moeten we eens gaan kijken naar de contributie.’

En denk jij dat het geld een belemmering voor mensen is om lid te worden om te kunnen sporten?

‘Ja behoorlijk. Heel erg, ik zie nu van mijn moeder en mijn tante die ook in de buurt wonen, heel erg van de gezelligheid zijn. Zij slepen de andere vrouwen ook wel mee. En dan merk ik dat sommige echt over hun grens gaan. Uit hun comfortzone dat ze gewoon meedoen, even zonder aan geld te denken, alleen omdat ze mijn tante kennen die zegt ‘maar het is wel goed, kom gewoon even gezellig meedoen’. Dan voelen ze zich ook gewoon lekker en willen ze het blijven doen. Maar ja, als ze dan weer aan geld denken, denken ze vaak: ‘ik kom toch maar niet’.

Gewoon echt een probleem, maar ik zit te denken van wat we zouden kunnen voorstellen. La Forsa wordt nu voor bepaalde groepen jongeren gefinancierd vanuit de gemeente voor 10 of 20 weken. Zoiets zou eigenlijk ook voor volwassenen toegankelijk moeten zijn.

"La Forsa wordt nu voor bepaalde groepen jongeren gefinancierd vanuit de gemeente voor 10 of 20 weken. Zoiets zou eigenlijk ook voor volwassenen toegankelijk moeten zijn."

Ja, en er speelt meer. Ik geef je even een voorbeeld van iets dat heel veel voorkomt. Een vrouw die in mijn groep zit zegt: ‘Ik heb er heel lang over nagedacht en ik heb een aantal slechte nachten gehad omdat ik er gewoon van wakker van lag, maar ik vind het heel moeilijk om in het openbaar te sporten, maar ik wil wel graag meedoen. Ik wacht tot we weer in de zaal kunnen (in verband met Corona gaat de groep nu naar buiten).

Deze mensen zitten ook zo in de knoei met zichzelf dat ik denk: we moeten voor deze groep mensen ook bij La Forsa de gelegenheid geven een programma te volgen. Dat zouden ze fijn vinden.’

Wat is verder nog nodig denk jij om barrières op te heffen?

‘Als ik het vergelijk met wat we in Amsterdam veel zien, is dat daar eigenlijk in elke straat al een buurthuis is. Hier is dat niet, maar mensen hebben dat gewoon nodig, zoals die vrouwen bijvoorbeeld. Nu ik hier die salon heb komen oude vrouwen voor de wenkbrauwen, maar blijven gezellig nog een half uur zitten. Zo komen de gesprekken op gang en kunnen ze elkaar stimuleren allerlei activiteiten te gaan doen, elkaar te ondersteunen. De Brede School De Wiken, wordt niet gezien als een buurthuis.

Nee, maar een vrouw die vandaag hier in de salon was, zei: ‘weet je, ik moet toch maar eens een keer bij jou komen sporten’. Ik zeg nou vanavond half acht en dan komt ze dus ook. Dat werkt dus wel denk ik dan.

Ik heb dat ook bij de wethouder van Smallingerland aangeven vorig jaar bij heel NL-vitaal. Dat was gewoon en public. Daar waren heel veel mensen. Zij vroegen toen: ‘wil jij nog iets zeggen?’ Ik zei: ‘ik wil niet iets zeggen, maar kom tijdens de vragenronde maar even bij me langs’. Toen ik bij de vragenronde de kans kreeg heb ik gevraagd: ‘Wethouder, wij hebben zo’n goed initiatief, maar we hebben gewoon hulp nodig, we hebben een locatie nodig’.

"De burgemeester nodigt mij wel uit voor een gesprek omdat ik een video plaats op Facebook, maar niet om te brainstormen over dingen die belangrijk zijn."

De wethouder heeft toen toegezegd om dit te gaan oplossen….

Ja, met een buurthuis en La Forsa zou je ook gewoon een mooi verbinding kunnen maken tussen jong en oud. Er zijn ook genoeg oudere mensen die iets willen. Het initiatief van Sociaal Vitaal gericht op ouderen die eenzaam zijn is ook zo mooi. Nou, dat kunnen we koppelen aan de jongeren van La Forsa. Deze kinderen willen iets doen, die willen iets ondernemen. Je kunt zoveel doen en dat hoeft allemaal geen geld te kosten. In principe doe je dat gewoon voor elkaar.

Ik ben eindeloos bezig geweest om een locatie te vinden, de wethouder dacht wel mee hoor, maar daar is uiteindelijk niet iets uitgekomen dat een goede plek is voor deze activiteiten. Ik heb deze accommodatie aan het Knobeldorffplein 32 zelf gevonden en betaal het nu maar zelf, want jongeren hebben hier gewoon behoefte aan. De burgemeester nodigt mij wel uit voor een gesprek omdat ik een video plaats op Facebook, maar niet om te brainstormen over dingen die belangrijk zijn. Dat, dat vind ik dus gewoon irritant!’

Je kunt Samira bereiken via https://www.facebook.com/laforsa/